De resultaten bieden waardevolle lessen voor toekomstige gebiedsontwikkelingen, waaronder De Vliegbasis bij Soesterberg.
Kerckebosch is de afgelopen vijftien jaar ontwikkeld als groene wijk aan de rand van de Utrechtse Heuvelrug. Met aandacht voor biodiversiteit, klimaatadaptatie, open erfafscheidingen en sociale verbinding geldt de wijk als voorbeeld van natuurinclusieve gebiedsontwikkeling. Nu de wijk af is, is onderzocht hoe bewoners hun leefomgeving daadwerkelijk ervaren.
Natuur wordt sterk gewaardeerd
Uit het onderzoek blijkt dat bewoners de groene opzet, de rust en de nabijheid van natuur zeer waarderen. De landschappelijke inpassing en de herkenbare identiteit van de wijk dragen bij aan woontevredenheid en trots. Veel bewoners ervaren de wijk als een bijzondere plek om te wonen.
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat natuurinclusief wonen een leerproces is. Bewoners geven aan dat zij gaandeweg ontdekken wat samenleven met natuur betekent. Inclusief de bijbehorende ongemakken, zoals insecten, onderhoud of een minder ‘strakke’ uitstraling van de openbare ruimte. Duidelijke verwachtingen en blijvende communicatie blijken essentieel.
“Ik wist dat ik groen ging wonen, maar pas hier ontdekte ik wat dat echt betekent.” – inwoner Kerckebosch Zeist
Sociale samenhang vraagt om meer dan ontwerp
Ook op het gebied van sociale samenhang biedt het onderzoek belangrijke inzichten. De fysieke inrichting van de wijk creëert voorwaarden voor ontmoeting, maar gemeenschapsvorming ontstaat niet vanzelf. Verschillen in woningtype, levensfase en achtergrond beïnvloeden hoe bewoners contact met elkaar ervaren. Ontwerp, beheer, communicatie en participatie moeten daarom in samenhang worden georganiseerd. Oók na oplevering van de wijk.
Kerckebosch kan daarmee worden gezien als een levend leerlaboratorium: een wijk waarin zichtbaar wordt hoe ambities voor natuur, wonen en samenleven elkaar versterken. Maar ook waar fricties ontstaan wanneer verwachtingen en begeleiding onvoldoende op elkaar aansluiten.
Relevantie voor De Vliegbasis en andere gebiedsontwikkelingen
De inzichten uit het onderzoek zijn breder toepasbaar voor natuurinclusieve gebiedsontwikkelingen in Nederland. Zij bieden handvatten voor ontwikkelaars, overheden en bewonersinitiatieven die werken aan groene woonwijken waarin natuur en samenleving in balans moeten komen.
De inzichten uit het onderzoek worden actief meegenomen in de ontwikkeling van De Vliegbasis: een nieuw natuurinclusief woongebied aan de rand van Park Vliegbasis Soesterberg. Hier wordt vanaf de start ingezet op het verbinden van ruimtelijk ontwerp, ecologische ambities en gemeenschapsvorming.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van BV Hart van de Heuvelrug door Groene Stappen in samenwerking met de Wijkvereniging Kerckebosch Zeist.
Het volledige onderzoeksrapport is openbaar beschikbaar en kun je hier downloaden.
Een verkorte versie in de vorm van een factsheet vind je hier.