Hun project Tuinderij uit de Kluiten groeide uit tot een plek van ontmoeting en gelijkwaardigheid.
Voor moestuinders breekt in het voorjaar een drukke tijd aan. Zo ook voor initiatiefnemers Marian Kesler en Joanne van Winsen-Witteveen, die elke vrijdagmiddag te vinden zijn op de Tuinderij. Samen met vrijwilligers maken ze de tuin op orde en worden de eerste groenten gezaaid. In een lentezonnetje vertellen ze hun verhaal.
Zowel moeder Marian als dochter Joanne ontdekten de heilzame werking van moestuinieren na een burn-out. Marian: “We kwamen terecht bij biologisch tuinder Luuk Schouten op de historische moestuin van Landgoed Eyckenstein bij Maartensdijk. Ik was zo verrast over het effect van met je handen in de aarde werken.” Voor Joanne kwam er een aspect bij. “Ik vind het mooi om jezelf te kunnen onderhouden. Vroeger verslond ik oorlogsboeken, daarin las ik het belang van je eigen voedselvoorziening.”
Ze leerden snel en wilden meer. Na het tragisch incident met Anne Faber werd de verbinding tussen Den Dolder en de Willem Arntzhoeve een groot thema. Marian heeft een professionele achtergrond als psycholoog. In 2020 kreeg ze een uitnodiging van de toenmalig bestuurder van Reinaerde om met ideeën te komen. Marian: “In mijn werk was ik bezig met samenwerkingsprojecten rond gezondheidsvraagstukken op basis van gelijkwaardigheid. We zagen een kans voor Den Dolder.”
Prijs
In 2021 deden ze mee met de 5K Pitch, de voorganger van de Frisse Pitch, en wonnen met hun idee zowel de jury- als de publieksprijs. Joanne: “Dat heeft ons project een enorme boost gegeven.” Utrechts Landschap stelde een stuk grond beschikbaar, varkentjes zorgden voor de eerste ontginning. Daarna ging het snel. Vrijwilligers sloten zich aan en de moestuin kwam op gang.
“Hier vallen onderlinge verschillen weg"
Marian ziet opnieuw bevestigd dat samen moestuinieren verbindt en mensen er blij van worden. “Hier vallen onderlinge verschillen weg. Natuurlijk is het handig dat wij verstand van tuinieren hebben, maar we zijn ook ervaringsdeskundige en inwoner van Den Dolder.” Met gevoel voor understatement: “Het is een uit de hand gelopen hobby.”
Ontspannen
Samen theedrinken is een belangrijk moment op een werkmiddag. Vrijwilliger Irene schuift als eerste aan. “Heerlijk, dit is zo ontspannend, met mijn handen in de aarde. Je denkt nergens anders aan.” Paul, gepensioneerd jurist, vindt het relaxed dat er iemand is die de leiding heeft. “Dan hoef ik niet na te denken.” Het ontbreken van strakke regels is voor Sabine een pré. “Als ik een uurtje eerder weg wil, dan kan dat gewoon.” Sabine werkt als natuurcoach en sloot zich aan als vrijwilliger toen ze op een dag eitjes kwam kopen. “Het gaat hier ook over natuur, het ritme van de seizoenen. Dat pas ik toe in mijn coaching.” Emmi en Esther dromen weg in het zonnetje, genietend van het rustmoment.
Community
Marian en Joanne filosoferen over het community-gevoel. Joanne: “Het is groter dan alleen de groep van 20 vrijwilligers. Mensen van Reinaerde komen theedrinken en helpen met salade maken. Inwoners van Den Dolder komen hier groenten kopen.” Marian: “In het begin keek iedereen naar Joan en mij voor de leiding, nu dragen we het samen. Afgelopen winter bezweek de tunnelkas onder de enorme sneeuwvracht. Drie dagen later stonden we hem met zijn tienen weer op te bouwen. Op dat moment besefte ik, we hebben iets te pakken.”
Het community-gevoel ziet ze ook terug binnen de duurzame gemeenschap in Zeist. “Ik vond het heel leuk om uitgenodigde te worden voor het duurzame diner ‘Samen Duurzaam Dineren’, georganiseerd door Samen Duurzaam Zeist. Ik voelde me een deel van het geheel, we hebben allemaal dezelfde drive om iets te doen.”
Verder groeien
De Tuinderij groeit werkelijk uit de kluiten, nu zich een kans aandient om vier keer zo groot te worden. Marian laat een naastgelegen stuk grond zien, waar ze in de toekomst mogelijk naartoe kunnen verhuizen en doorgroeien naar een volwaardige Dorpstuinderij. “Een stip op de horizon, want hier kunnen we uiteindelijk niet blijven. Mensen willen heel graag dat de dorpstuinderij blijft.”
"Dit is een broedplaats, dingen ontstaan net als in de natuur"
Ontwikkelingen en ideeën dienen zich aan. Joanne heeft plannen voor een educatieve kindermoestuin. Er is iemand die oogstlunches wil organiseren. Marian: “Dit is een broedplaats, dingen ontstaat, net als in de natuur. Al moeten zaken wel geregeld worden, zoals een stichting worden en subsidies aanvragen.” Na de rondleiding gaat ze snel terug naar de Tuinderij. De tuinbonen moeten gelegd worden.
Interview en tekst: Carol Dohmen
Beeld: Carol Dohmen
Over de auteur
Dit stuk is geschreven door Carol Dohmen. Carol werd in de jaren tachtig in Wageningen opgeleid als groene ingenieur. Als landbouwkundige leerde ze hoe je aan natuurlijke systemen kunt sleutelen, maar in de praktijk ontdekte ze dat je veel beter met de natuur kunt samenwerken.
Na een aantal jaren in het buitenland streek ze neer in Austerlitz. Ze sloeg een nieuwe weg in en werd van groene ingenieur een groene schrijver. Met liefde en passie sleutelt ze nu aan verhalen voor opdrachtgevers als Samen Duurzaam Zeist en Stichting Stadslandbouw Zeist. Daarnaast schrijft ze voor De Nieuwsbode en ontwikkelt samen met haar partner een kleine voedselbosrand vlakbij huis.